اهمیت گرمایش ایمن در کارگاههای پلاستیک
در کارگاههای تولید محصولات پلاستیکی مانند دمپایی، چکمه و قطعات EVA و PVC، گرمایش بخشی حیاتی از فرایند تولید است. کنترل دقیق دما، کیفیت محصول، بهرهوری خط تولید و سلامت کارکنان را تضمین میکند.
اما سیستم گرمایشی اشتباه، میتواند به خطرات جدی مانند:
- آتشسوزی
- تولید گازهای سمی
- انفجار گرد و غبار پلیمری
منجر شود.
در این مقاله، تفاوتهای جتهیتر و کوره هوای گرم صنعتی، خطرات ناشی از گرمایش نامناسب و راهکارهای ایمن برای کارگاههای PVC/EVA را بررسی میکنیم.
بررسی سیستمهای گرمایشی و خطرات هرکدام
جتهیتر (Jet Heater)
- شعله مستقیم داخل سالن: شعله و احتراق در همان فضای تولید انجام میشود.
- ریسک آتشسوزی: گرد و غبار PVC/EVA و بخارات پلاستیسایزر (مثل DOP) در تماس با شعله مستقیم میتوانند منفجر یا آتش بگیرند.
- تولید دود و گاز سمی: شعله، محصولات احتراق و دودهای خطرناک را وارد سالن میکند.
- استانداردها و مقررات: استفاده از جتهیتر در محیطهای قابل اشتعال طبق HSE و NFPA ممنوع است.
کوره هوای گرم (Hot Air Furnace)
- محفظه احتراق بسته: شعله و احتراق خارج از سالن یا در یک اتاقک ایمن قرار دارد.
- هوای گرم غیرمستقیم: تنها هوای گرم وارد سالن میشود، بدون شعله، دود یا گاز سمی.
- کنترل دقیق دما و ایمنی: امکان نصب ترموستات، قطعکن خودکار (High Limit) و سنسورهای متعدد برای پایش دما وجود دارد.
- تهویه و فیلتراسیون: هوای گرم از کانالهای مخصوص وارد سالن میشود و سیستم تهویه موضعی دود و بخارات را کنترل میکند.
- مزایا: کاهش ریسک آتشسوزی، افزایش ایمنی کارکنان، کیفیت یکنواخت محصول و بهینهسازی مصرف انرژی
خطرات مواد و نکات ایمنی در کارگاههای PVC/EVA
مواد پلیمری و افزودنیها
- PVC: در حرارت بالا تجزیه شده و HCl و دود خورنده تولید میکند.
- EVA: قابل اشتعال است و در حرارت بالا دود سمی دارد.
- پلاستیسایزرها (DOP و مشابه): در دمای بالا یا احتراق بخارات سمی آزاد میکنند.
ریسکهای محیطی
- گرد و غبار پلیمری: انفجار غبار ممکن است رخ دهد.
- الکتریسیته ساکن: جرقه در حضور بخارات قابل اشتعال خطرناک است.
- نقاط داغ و خرابی تجهیزات: المنتهای ضعیف یا ترموستات خراب میتوانند باعث آتشسوزی شوند.
نکات کلیدی در انتخاب سیستم گرمایشی
1. استفاده از کوره هوای گرم غیرمستقیم با محفظه احتراق جدا.
2. کانالکشی هوا گرم به داخل سالن با دریچههای ایمن.
3. کنترل دما و اینترلاکها: ترموستات و قطعکن حرارتی.
4. سیستم تهویه موضعی و فیلتر دود و بخارات.
5. عایق حرارتی مقاوم و غیرقابل اشتعال برای سطوح داغ.
6. ارت تجهیزات و تخلیه الکتریسیته ساکن.
7. پایش و نگهداری منظم سیستم گرمایشی و سنسورها.
8. آموزش کارکنان برای خاموشی اضطراری و اطفای حریق.
9. رعایت استانداردهای HSE و NFPA و اخذ تأییدیه برای سیستم گرمایشی.
جمعبندی و توصیه نهایی
در محیطهای تولید پلاستیک، انتخاب کوره هوای گرم با کانالکشی ایمن جایگزین مطمئن جتهیتر است. این انتخاب:
ایمنی کارکنان را تضمین میکند
خطر حریق و انفجار را به حداقل میرساند
کیفیت تولید را بهبود میبخشد
هزینههای انرژی و بیمه را کاهش میدهد
توصیه میشود:
مدیران کارگاهها قبل از انتخاب سیستم گرمایشی، ارزیابی ریسک HAZOP انجام دهند و با مشاور HSE طراحی ایمن را پیادهسازی کنند

